Jump to content
Disput.Az Forum
Sunyata

Azərbaycan Dilinin Qrammatikası - Faq

Recommended Posts

Azərbaycan dili  ilə  bağlı  forumda bir   neçə  mövzularımız olub.   Bu mövzunu sırf praktik fayda üçün  yaradıram.   İstifadəçilərin də  köməyinə arxalanıram.  Bu mövzunu  çox lakonik  şəkildə, əsasən dilimizdə olan və   forumda bizim gündəlik   istifadə  etdiyimiz bəzı nüansları   qeyd etməklə  inkişaf etdirək. 

 

Forumçularımızın savadına şübhəm yoxdur , amma hərdən hansısa qayda haqqında tərəddüd edirik.  Bu halda   interneti və  evdə olan kitablarımızı  ələk - vələk  etməkdənsə , bu mövzuya müraciət edə bilərdik.  Təbii ki,   hamınız  bu "ələk -vələk"dən gəlidyiniz kiçik  nəticələri  bura yazsanız ))

 

Təklif edirəm ki, buraya uzun - uzadı  copy -paste`lər deyil , çox lokanik -  bir iki cümlədən ibarət  olan qayda və ya yeri gələrsə  linklər verək .  Təcrübə sübut edir ki, uzun uzadı  postlar,  adətən , oxunmur ((

 

Qısa və aydın-  bu müasir dövrdə ( İnternet erasında ) anlaşılmaq üçün  olan ən  əsas  üslubdur. 

 

Beləliklə  , irəli  !   Mövzunu , təbii ki,   anı olaraq doldurmaq fikrim də yoxdur .  Sadəcə,  yeri gəldikcə , dilimizin qrammatikasında müəyyən "kəşflər"  və ya yaddaşımızın dərinliklərindən nə isə  əldə  etdikcə  , qısa formada bu mövzuya yerləşdirək.

 

P.S.  Forumda çox savadlı , qrammatik qaydalara  əməl etməklə yazmaq elə də vacib deyil , ( İMHO ) çünki  bura rəsmi dövlət orqanı da deyil.  Hərdən zarafatla sözləri  bilərəkdən təhrif  də edirik , başqa dillərdən sözləri də  olduğu kimi əlavə edirik . Bunlar hamısı  normaldır.   Amma  bu , dilimizin qaydalarına yiyələnməyə  mane olmamalıdır.   Hamıya uğurlar !

Edited by Sunyata

Share this post


Link to post
Share on other sites

İlk  öncə   iki link  verirəm . Bunların çox praktik  faydası var.  özüm də  arada baxıram : 

 

Azərbaycan dilinin online orfoqrafik  lüğəti -  http://azerdict.com/orfoqrafiya/

 

Azərbaycan dilinin online izahlı  lüğəti  -  http://azerdict.com/izahli-luget/

Edited by Sunyata

Share this post


Link to post
Share on other sites

Amma,  ancaq, lakin, çünki, ona görə ki, yəni   -   bağlayıcılarından əvvəl  vergül  qoyulur. 

Edited by Sunyata

Share this post


Link to post
Share on other sites

ki  -  bağlayıcısından sonra vergül qoyulur.

Edited by Sunyata

Share this post


Link to post
Share on other sites

doğurdan deyilən bir söz yoxdur. Doğrudan-dır. Sözün kökü doğru-dur. Hər kəs doğurdan yazır. Bilmirəm mövzuya nə qədər aidiyyatı var. Amma, hər kəsin diqqət yetirməyini istədim

Share this post


Link to post
Share on other sites
Cümlədə təkrar  olunan  ya, gah, həm, nə, istər bağlayıcılarından  əvvəl  ( birincisindən başqa) vergül qoyulur.

Arif  həm  işləyir, həm də oxuyurdu.

 

 Cümlədə təkrar olunan   da,də   bağlayıcılarından sonra  (sonuncusundan başqa)  vergül qoyulur.

 

Müəllim də, valideyn şagird üçün çalışır. 

 

 

 

Edited by Sunyata

Share this post


Link to post
Share on other sites

Amma,  ancaq, lakin, çünki, ona görə ki, yəni   -   bağlayıcılarından əvvəl  vergül  qoyulur. 

 

 

Amma,  ancaq, lakin- bağlayıcıları cümlənin ortasında gələrsə, onlardan əvvəl və sonra vergül işarəsi qoyulur

Share this post


Link to post
Share on other sites

Amma,  ancaq, lakin- bağlayıcıları cümlənin ortasında gələrsə, onlardan əvvəl və sonra vergül işarəsi qoyulur

 

Amma , lakin , ancaq   -   cümlənin  axırında ola bilməz.  Ortada olanda  vergül  onlardan əvvəl qoyulur. 

 

Məs.  -    O ayağa qalxdı, lakin danışmadı.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Amma , lakin , ancaq   -   cümlənin  axırında ola bilməz.  Ortada olanda  vergül  onlardan əvvəl qoyulur. 

 

Məs.  -    O ayağa qalxdı, lakin danışmadı.

o ayağa qalxdı, pauza  lakin,  pauza danışmadı

Share this post


Link to post
Share on other sites

o ayağa qalxdı, pauza  lakin,  pauza danışmadı

 

Məncə  bu  halda "lakin"dən  sonra vergül qoyulmur, lakin mübahisə  etməyəcəyəm.  Dəqiqləşdirərik ))   

 

P.S.  Əgər bu cümlədə "lakin"  olmasaydı , onda   pauza əvəzinə vergül qoyulardı. 

Edited by Sunyata

Share this post


Link to post
Share on other sites

Məncə  bu  halda "lakin"dən  əvvəl  vergül qoyulmur, lakin mübahisə  etməyəcəyəm.  Dəqiqləşdirərik ))   

 

P.S.  Əgər bu cümlədə "lakin"  olmasaydı , onda   pauza əvəzinə vergül qoyulardı. 

Bu cümlə LAKİN-siz yarımçıqdır

Share this post


Link to post
Share on other sites

Bu cümlə LAKİN-siz yarımçıqdır

 

Mürəkkəb cümlənin formasıdır .  Mürəkkəb cümlələr   öz aralarında bağıayıcı və ya vergüllə də  birləşən sadə cümlələrdən ibarət  ola bilər.  

Edited by Sunyata

Share this post


Link to post
Share on other sites

Amma,  ancaq, lakin- bağlayıcıları cümlənin ortasında gələrsə, onlardan əvvəl və sonra vergül işarəsi qoyulur

 

Durğu işarələrinin düzgün istifadəsinə dair ( punktuasiya ) bir maraqlı və mötəbər mənbə tapdım - təəssüf ki, evdə bu barədə kitablarım yoxdur - oradan :

 

Cümlənin içərisində olan amma, ancaq, lakin, hətta, yəni, o cümlədən, həmçinin, habelə, halbuki, çünki, yoxsa, ona görə ki, eyni zamanda, ondan ötrü ki bağlayıcılarından əvvəl vergül qoyulur. Məs.: Göyün üzünü bulud aldı, amma yağış yağmadı. Vaxtında gəl, yoxsa içəri keçə bilməzsən.

 

 

İsmayıl MƏMMƏDLİ,

Azərbaycan Prezidenti yanında Dövlət Dil Komissiyasının üzvü,

filologiya elmləri doktoru, professor

Azərbaycan.-2014.-27 aprel.-S.9.

 

Məqalə tam həcmdə burada - http://www.anl.az/do...14/aprel/74.htm

 

Hiss edirəm ki, bu məqaləyə dönə -dönə müraciət edəcəyəm )) Məqalədən lakonik formada çox vacib qaydaları burada yazacağam. Ümid edirəm ki, professorun mötəbərliyinə heç kim şübhə etməz ))

Edited by Sunyata

Share this post


Link to post
Share on other sites

Yəni sözü də həm bağlayıcı, həm ədat kimi işlənir. Bu zaman cümlədə bağlayıcıdan əvvəl vergül yazılır. Ədatdırsa, heç bir durğu işarəsi qoyulmur.

 

Məs.: Kənd ağsaqqalı cavanları, yəni: Mürsəli, Nadiri, Akifi məsləhət gördü (bağlayıcı). Mən Vüqarı, yəni qardaşımı gözləyirəm (bağlayıcı). Bu barədə yəni heç kəsə bir söz deməmisən? (ədat). Yəni bu çox pis işdir? (ədat).

 

Həmin mənbədən .  

 

P.S.  Bu qayda mənim özümə  daha çox aiddir , çünki "yəni"   sözünü tez -tez işlədirəm . ))

Edited by Sunyata

Share this post


Link to post
Share on other sites

ki  -  bağlayıcısından sonra vergül qoyulur.

 

"Ki"  barədə  bir düzəliş   -   Ki həm ədat, həm də bağlayıcı kimi işlənir. Ki əgər ədat vəzifəsindədirsə, ondan sonra vergül yazılmır.

 

Məs.: Başa düşmədiyiniz bir şey yoxdur ki? (ədat). 

Məs.: Söz ki var, quş kimidir, buraxarsan uçar (ədat).

 

Həmin məqalədən .

Edited by Sunyata

Share this post


Link to post
Share on other sites

Amma,  ancaq, lakin- bağlayıcıları cümlənin ortasında gələrsə, onlardan əvvəl və sonra vergül işarəsi qoyulur

Bunlardan sonra vergül qoyulmur, əvvəl qoyulur.

Share this post


Link to post
Share on other sites

"O" , "Bu"  əvəzliklərinin istifadəsində  vergül işarəsinin qoyulma qaydaları :  

 

1.Mübtəda vəzifəsində işlədilən o, bu əvəzliklərindən sonra feil və köməkçi nitq hissələrindən başqa (feli sifət və modal sözlərdən başqa) , qalan nitq hissələri ilə ifadə olunan cümlə üzvü gəldikdə vergül qoyulur.  

 

Məs.  Bu, mənim dostumdur. O, çox çalışır 

Məs.  O getdi. Bu həm də tələbədir. O nə yaxşı oğlandır?! O necə də yaxşı cavab verdi?!  

 

2. O, bu əvəzlikləri cümlədə təyin vəzifəsində işlənərkən (hansı sualına cavab verir) heç vaxt onlardan sonra vergül qoymaq olmaz.

 

 Məs. O işi mən görməliyəm. Bu tapşırığı düz yazmamışam.  

  

Məqalədən.

Edited by Sunyata

Share this post


Link to post
Share on other sites

Köməkçi nitq hissələrindən olan modal sözlərdən sonra, o və bu işarə əvəzliklərindən sonra modal sözlər gələrsə, hər iki tərəfdən vergül qoyulur.

 

Məs. O, əlbəttə, (modal söz) sənə inanır. Bu, təəssüf ki, (modal söz), babamdan qalan son yadigardır

 

Həmin məqalədən. 

Edited by Sunyata

Share this post


Link to post
Share on other sites

Köməkçi nitq hissələrindən olan modal sözlərdən sonra, o və bu işarə əvəzliklərindən sonra modal sözlər gələrsə, hər iki tərəfdən vergül qoyulur.

 

Məs. O, əlbəttə, (modal söz) sənə inanır. Bu, təəssüf ki, (modal söz), babamdan qalan son yadigardır

 

Həmin məqalədən. 

 

Qeyd etmək istərdim ki, burada əvəzlikdən sonra gələn vergül həmin əvəzliyin yox, modal sözün vergülüdür. Ümumiyyətlə, modal sözlər həmişə "ətrafdan" vergüllə ayrılır.

Share this post


Link to post
Share on other sites

3 samit hərf yanaşı işlənə bilməz. Məsələn:sirr sözünə cəm şəkilçisi artırdıqda "r"hərfinin biri düşür,məsələn,sirlər. Amma  "hiss"sözü istisnadır, çünki sözün mənası dəyişir,insan hissləri lampa hisi ilə qarışa bilər.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Bir də, "eliyəcəm", "gəlmiyəcəm" yox, eləyəcəm, gəlməyəcəm yazılmalıdır. Və ən əsası, "da", "də" haqqında, əgər sözə sual verildikdə, o, "Nədə?", "Kimdə" və "Harada" suallarına cavab verirsə, deməli "da", "də" şəkilçidir, və söz ilə bitişik yazılmalıdır.

Məsələn: Çantamı evdə qoymuşam. (Harda?)

Və: Mən də bu gün dərsə gəlməyəcəm. (Kim?)

Share this post


Link to post
Share on other sites

Xahiş edirəm, mənə "ki" bağlayıcısı haqqında keçid verin, oxuyum.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Bir də, "eliyəcəm", "gəlmiyəcəm" yox, eləyəcəm, gəlməyəcəm yazılmalıdır. Və ən əsası, "da", "də" haqqında, əgər sözə sual verildikdə, o, "Nədə?", "Kimdə" və "Harada" suallarına cavab verirsə, deməli "da", "də" şəkilçidir, və söz ilə bitişik yazılmalıdır.

Məsələn: Çantamı evdə qoymuşam. (Harda?)

Və: Mən də bu gün dərsə gəlməyəcəm. (Kim?)

 

Gəlməyəcəm yox , gəlməyəcəyəm ))

Share this post


Link to post
Share on other sites

Xahiş edirəm, mənə "ki" bağlayıcısı haqqında keçid verin, oxuyum.

 

4 və 16 - cı  postlarımda vergülün qoyulması haqqında məlumat var.   Bağlayıcılar barədə (  o cümlədən də "ki" )  haqqında daha geniş  -  məs.  buradan oxuya bilərsiniz   - http://ahiska-az.narod.ru/d21.htm

 

 Aydınlaşdırma bağlayıcıları: ki, belə ki. Bu bağlayıcılar tabeli mürəkkəb cümlənin budaq cümləsini baş cümləyə müxtəlif cəhətlərdən aydınlaşdırma mə'naları ilə bağlayır. Məs: Aydın idi ki, Məmməd rayona getməyəcək. Müzakirəyə qoyulmuş məsələlər yaxşı həll olundu, belə ki, hamı razı qaldı və s.

 

Bundan əlavə,  buradan  - http://www.qkazimov.gen.az/arxiv/74.htm

 

Ki - izahedici, aydınlaşdırıcı bağlayıcıdır. Ki bağlayıcısı bə’zən yalnız intonasiyanın iştirakı ilə baş və budaq cümlə arasında əlaqə yaradır, başqa bir vasitə olmadan budaq cümləni baş cümləyə bağlayır və bu zaman budaq cümlənin növü cümlənin qrammatik semantikası, baş cümlədən doğan sual əsasında müəyyənləşir; məs.: Mə’lumdur ki, kor koru bəyənməz, Gəlmişəm ki, sizi məsələdən xəbərdar edim

Edited by Sunyata

Share this post


Link to post
Share on other sites

«Nitq mədəniyyəti»ndən nitqin mədəniyyətinə

http://www.azerbaijan-news.az/index.php?mod=3&id=35373

 

Azərbaycan yazı dilində elə hadisələr var ki, tamamilə məntiqsizdir; məsələn, bugünkü orfoqrafiya prinsiplərinə görə, bugün və ya bu gün söz və ya söz birləşməsini ancaq bir formada (bu gün) yazırıq. Şifahi dildə təbii şəkildə yerinə görə fərqləndirilən, heç bir məntiqsizliyə, yaxud qüsura imkan verməyən bu hadisə yazı dilində fərqləndirilmir ki, bu da, nəticə etibarilə, dil təfəkkürü səviyyəsində inkar olunur. Müqayisə edək:
1) Mən bugün işə gedəcəm.
2) Yanvarın 1- i istirahət günü olduğuna görə bu gün iş günü deyil.
Birinci halda "bugün" bitişik, ikinci halda isə "bu gün" ayrı yazılacaqdır. Ona görə ki, birinci halda söhbət rusların "seqodnya", ingilislərin "tudey" dedikləri bir söz- anlayışdan, ikinci halda isə birinci növ təyini söz birləşməsindən gedir.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Gəlməyəcəm yox , gəlməyəcəyəm ))

Çox sağolun =) Bu haqda da mənə keçid verə bilərsiniz, xahiş edirəm? =)

Share this post


Link to post
Share on other sites

«Nitq mədəniyyəti»ndən nitqin mədəniyyətinə

http://www.azerbaijan-news.az/index.php?mod=3&id=35373

Azərbaycan yazı dilində elə hadisələr var ki, tamamilə məntiqsizdir; məsələn, bugünkü orfoqrafiya prinsiplərinə görə, bugün və ya bu gün söz və ya söz birləşməsini ancaq bir formada (bu gün) yazırıq. Şifahi dildə təbii şəkildə yerinə görə fərqləndirilən, heç bir məntiqsizliyə, yaxud qüsura imkan verməyən bu hadisə yazı dilində fərqləndirilmir ki, bu da, nəticə etibarilə, dil təfəkkürü səviyyəsində inkar olunur. Müqayisə edək:

1) Mən bugün işə gedəcəm.

2) Yanvarın 1- i istirahət günü olduğuna görə bu gün iş günü deyil.

Birinci halda "bugün" bitişik, ikinci halda isə "bu gün" ayrı yazılacaqdır. Ona görə ki, birinci halda söhbət rusların "seqodnya", ingilislərin "tudey" dedikləri bir söz- anlayışdan, ikinci halda isə birinci növ təyini söz birləşməsindən gedir.

Çox sağolun! =)

Share this post


Link to post
Share on other sites

Çox sağolun =) Bu haqda da mənə keçid verə bilərsiniz, xahiş edirəm? =)

 

Məsələn , elə  burada   -   http://az.wikipedia.org/wiki/Feil

 

- Qəti gələcək fellərə -acaq, -əcək(yacaq, yəcək) şəkilçisi artır-maqla düzəlir və hərəkətin icra olunacağını qətiyyətlə bildirir. Məsələn:

  • I al-acağ-am al-acağ-ıq ək-əcəy-əm ək-əcəy-ik
  • II al-acaq-san al-acaq-sınız ək-əcək-sən ək-əcək-siniz
  • III al-acaq al-acaq-lar ək-əcək ək-əcək-lər
Edited by Sunyata

Share this post


Link to post
Share on other sites

Qeyri-qəti gələcək zaman forması felin sonuna -ar2 (-yar2, saitlə bitən fellərdə) şəkilçisi artırmaqla düzəlir. 

 

I al-ar-am  al-ar-ıq   gəl-ər-əm  gəl-ər-ik

 

II al-ar-san  al-ar-sınız    gəl-ər-sən  gəl-ər-siniz

 

III al-ar  al-ar-lar    gəl-ər  gəl-ər-lər

 

Saitlə bitən iki və daha çox hecalı fellərdəki son saitlə bu şəkilçinin sait hərfi birləşə bilir. Məsələn, söylə(mək)-söylərəm (söyləyərəm), söylərsiniz (söyləyərsiniz)

 

 

 

P.S. Bir şeyi də hamının nəzərinə çatdırmaq istəyirəm ki, inkar formada bu şəkilçi 2-ci və 3-cü şəxslərdə dəyişikliyə uğrayaraq

-mazsan2 (-mazsınız2), -maz2 (-mazlar2) kimi deyilməli və yazılmalıdır. 

 

I al-mar-am  al-mar-ıq   gəl-mər-əm  gəl-mər-ik

 

II al-maz-san  al-maz-sınız    gəl-məz-sən  gəl-məz-siniz

 

III al-maz  al-maz-lar    gəl-məz  gəl-məz-lər

 
Çoxları bu qaydaya əməl etmir və "almarsan", "gəlmərsiniz" kimi işlədir.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Insanın savadı onun yazısından bilinir. Çalışaq savadlı yazaq və ən əsası dilimizi qoruyaq. Bu mövzuda mən çox həssasam

Share this post


Link to post
Share on other sites

Yoldaşlar, "əksik" yox, "əskik". "Biruzə" yox, "Büruzə". Bir də mən sual verim, bəzi kitablarda "bekar" yazılır, fəqət son zamanlar Qanun nəşriyyatı yeni kitablarında "bikar" yazır, söz fars mənşəlli olduğundandır deyirlər. Hansı önşəkilçi istifadə edilməlidir: "be", ya "bi", mənə elə gəlir ki "bi" önşəkilçisi daha doğrudur, çünki inkar mənasını bildirir. Məsələn: Bisavad, bikef və s.

Share this post


Link to post
Share on other sites

bikef, bisavad - kefsiz, savadsız deməkdir, yəni inkar

bəs bikar nədir o zaman....

bekar - yəni boş (asudə) vaxtı olandır, bəs bikar nədri?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Yoldaşlar, "əksik" yox, "əskik". "Biruzə" yox, "Büruzə". Bir də mən sual verim, bəzi kitablarda "bekar" yazılır, fəqət son zamanlar Qanun nəşriyyatı yeni kitablarında "bikar" yazır, söz fars mənşəlli olduğundandır deyirlər. Hansı önşəkilçi istifadə edilməlidir: "be", ya "bi", mənə elə gəlir ki "bi" önşəkilçisi daha doğrudur, çünki inkar mənasını bildirir. Məsələn: Bisavad, bikef və s.

 

 

bikef, bisavad - kefsiz, savadsız deməkdir, yəni inkar

bəs bikar nədir o zaman....

bekar - yəni boş (asudə) vaxtı olandır, bəs bikar nədri?

 

Bikar olmalıdır.   Bi ( farsca inkar )  kar (farsca - iş )  -   işsiz / gücsüz.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Harda, orda, burda - yalnışdır

Harada, orada, burada - doğrudur.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Dilimizlə bağlı daha bir elektron   mənbə    -    http://www.qkazimov.gen.az/arxiv/index1.htm

 

 

 

Qəzənfər Şirin oğlu Kazımov

MÜASİR AZƏRBAYCAN DİLİ
SİNTAKSİS

Ali məktəblər üçün dərslik

Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi tərəfindən təsdiq edilmişdir

Edited by Sunyata

Share this post


Link to post
Share on other sites

Qəzənfər Şirin oğlu Kazımov

MÜASİR AZƏRBAYCAN DİLİ
Morfologiya

Ali məktəblər üçün dərslik

Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi tərəfindən təsdiq edilmişdir

 

       

 [PDF]   pdf.png

Share this post


Link to post
Share on other sites

Xoş gəlmisiniz,  yoxsa xoş gəlmişsiniz, hansı yazılış düzgündür? Bir çox rayonların girişində də yazırlar bu ifadəni.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Xoş gəlmisiniz,  yoxsa xoş gəlmişsiniz, hansı yazılış düzgündür? Bir çox rayonların girişində də yazırlar bu ifadəni.

 

Xoş gəlmisiniz

Share this post


Link to post
Share on other sites

Xoş gəlmisiniz,  yoxsa xoş gəlmişsiniz, hansı yazılış düzgündür? Bir çox rayonların girişində də yazırlar bu ifadəni.

Xoş gəlmisiniz. 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Xoş gəlmisiniz,  yoxsa xoş gəlmişsiniz, hansı yazılış düzgündür? Bir çox rayonların girişində də yazırlar bu ifadəni.

 

Burada istifadə olunan şəkilçi nəqli keçmiş zamanı bildirən -mış4 şəkilçisidir. İkinci və üçüncü şəxsdə -ıb4 şəkilçisi də işlədilir.

 

ı   gəlmişəm                          gəlmişik

ıı   gəlmişsən (gəlibsən)        gəlmişsiniz (gəlibsiniz)

ıı   gəlmiş (gəlib)                   gəlmişlər (gəliblər)

 

ş və s səslərinin ardıcıl tələffüzü çətinlik yaratdığından hərfin biri ixtisara düşür. Yəni əslində ikisi də doğru sayılır mən bilən..

Share this post


Link to post
Share on other sites

Cümlədə ara sözlər işlənərkən yerinə, mövqeyinə görə vergül yazılır. Ümumən ara sözlərdə vergülün qoyulması xitablarda olduğu kimidir. Cümlənin ortasında gələrsə, hər iki tərəfdən vergül qoyulur. Məs.: Şairdir, görünür, düz ilqarı var (S.Vurğun). Əvvəldə gələrsə, ara sözdən sonra vergül yazılır. Bəlkə, (ara söz) bu yerlərə bir də gəlmədim, duman, (xitab) salamat qal, çən, salamat qal (M.Araz). Yəqin, (ara söz) sən də getməlisən. Elşən, əsasən, (ara söz) doğru məlumat verdi. Müxtəsər, (ara söz) bu işi qurtarmalıyıq. Vüqar, (xitab) zənnimcə, (ara söz) daha düzələr.

 

http://www.azerbaijan-news.az/index.php?mod=3&id=37975

 

Beləliklə , yəqin sözü cümlənin əvvəlində  gələndə  ondan sonra vergül  qoyulur.  Gedim , səhvimi düzəldim )) 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Daha bir müşahidəm haqqında.   Çox vaxt  olur ki, cümləni  "və"  bağlayıcısı  ilə başlamaq istəyirəm , amma bildiyimə görə  "və"  cümlənin əvvəlində gələ bilməz.  Ona görə cümləni  qaydalara uyğun qurmağa çalışıram.   Amma müşahidə etdim ki, "və" cümlənin əvvəlində də yazıla bilərmiş )) 

 

Mehdi lap indicə kəşf eləmişdi ki, “bir saitlə bir samitin birləşməsindən” də təzə rəng yarana bilər. sən demə, bu sait və samit səslər əgər birləşməsəydi, onda (nə az, nə də çox!) dünyada rənglərin müvazinəti pozulardı: əgər səslər yalnız samitlərdən ibarət olsaydı, - günəş hər şeyi yandırardı, işıqdan göz qamaşardı, hirsindən, acığından insanlar da, heyvanlar da bir-birini qırıb qurtarardı; əgər səslər yalnız saitlərdən ibarət olsaydı, onda bunun təxminən əksi alınardı: hava həmişə soyuq olardı, gecə-gündüz yağış yağardı,; nə rəngbərəng güllər açardı, nə cürbəcür quşlar oxuyardı... (Ə.Əylisli)

Edited by Sunyata

Share this post


Link to post
Share on other sites

Cümlənin ortasında "siz"  sözünün yazılışı necə olmalıdır, böyük hərflə ya kişik hərflə?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Cümlənin ortasında "siz" sözünün yazılışı necə olmalıdır, böyük hərflə ya kişik hərflə?

Gara, adi cümlələrdə kiçik hərflə yazılmalıdır.İndi qarşımda ərizələr var.Onlara baxıram. Ərizədə :"Yazaraq Sizə məlum edirəm ki," -kimi yazılır.

Ərizənin digər formasında : "çıxarış verməyinizi Sizdən xahiş edirəm "kimi yazılır..

Edited by Kenul2012

Share this post


Link to post
Share on other sites

Gara, adi cümlələrdə kiçik hərflə yazılmalıdır.İndi qarşımda ərizələr var.Onlara baxıram. Ərizədə :"Yazaraq Sizə məlum edirəm ki," -kimi yazılır.

Ərizənin digər formasında : "çıxarış verməyinizi Sizdən xahiş edirəm "kimi yazılır..

 

Biz  belə yazırıq, ancaq bunu "xüsusi" hörmət olaraq yazırıq yoxsa qrammatika belə tələb edir?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Biz belə yazırıq, ancaq bunu "xüsusi" hörmət olaraq yazırıq yoxsa qrammatika belə tələb edir?

Ərizə rəsmi sənəd hesab olunur.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Biz belə yazırıq, ancaq bunu "xüsusi" hörmət olaraq yazırıq yoxsa qrammatika belə tələb edir?

Bizim vaxtimizda bele qayda yox idi, resmi, ya da qeyri-resmi yazilarda. Belke de tezlikce cixib bu qayda. Bundan xebersizem

Share this post


Link to post
Share on other sites

Kimse yaza biler bizim dilimizde ushag kolyaskasi nece tercume olunur?

Uşaq arabası.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Salam!

Gözəl mövzudur! Müəllifə təşəkkürlər!

 

"Siz" böyük hərflə yazılmalıdır ? hansı hallarda böyük və hansı hallarda balaca hərflə yazılır ? 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Tək halda "Siz", cəm halında "siz"

Edited by Perviy

Share this post


Link to post
Share on other sites

Tək halda "Siz", çoxluq halında "siz"

çox sağ olun cavabınıza görə.

 

tək halda olanda cümlənin əvvəlində ya ortasında olması fərq etmir ? Misal:

 

Siz işə saat neçədə gedirsiz ? 

 

Son zamanlar Sizin məqalələr mətbuatda ......

Share this post


Link to post
Share on other sites

Məsələn "AR-in" yazılanda niyə "in" yazılır, amma "ın" yazılmır?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Nigah yoxsa nikah, hansı yazılış düzgündür?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now

  • Our picks

    • Министерство образования Азербайджана внедряет в школах новые предметы, отвечающие требованиям современного технологичного общества.
      БАКУ, 17 окт — Sputnik, Зарина Оруджалиева. В азербайджанских школах будут преподавать навыки авиамоделирования, а также основы нанотехнологий и кибербезопасности. Об этом, как сообщает Sputnik Азербайджан, заявил министр образования Джейхун Байрамов, выступая на конференции партии Yeni Azəbaycan.
      В настоящее время в этом направлении подготавливаются соответствующие педагоги и учебная программа. На первом этапе преподавания нового предмета охват составит 20 тысяч школьников.
      С 2019-2020 учебного года впервые в рамках пилотного проекта в 42 школах начали преподавать новый предмет STEAM, в рамках которого школьников обучают робототехнике и проектированию, также добавил министр.
      Между тем, в течение последнего года наблюдается положительный эффект специализации классов, указал Байрамов. У учащихся отмечаются хорошие академические показатели на выпускных и вступительных экзаменах. С 2018-2019 учебного года в классы со специализацией поступило 47 тысяч учащихся X и XI классов.
      Для расширения сети школ со специализированным обучением в 2018 году были внесены изменения в закон "Об общем образовании". Суть поправок заключается в том, что теперь в классах со специализацией будут обучаться не 20, а 15 школьников.
      "Впервые с 2019-2020 учебного года начали открывать специализированные классы не только по академическим показателям, но и с профессионально-техническим уклоном. В результате в различных регионах подобные классы появились в 20 школах. Выпускники этих школ по окончании учебы получат не только аттестаты о полном среднем образовании, но и документы, подтверждающие наличие профессионального образования", - заявил министр.
      Другим важным направлением работы для Минобразования является выявление и обучение одаренных детей. С этой целью в 2018-2019 учебном году в регионах созданы 60 классов-лицеев. В 2019-2020 учебном году, принимая во внимание продуктивность пилотного проекта, сеть классов-лицеев расширена. В то же время в Губе и Гяндже открылись филиалы Республиканского физико-математического лицея, а в Ширване и Шеки - филиалы Республиканского химико-биологического лицея.
      https://m.az.sputniknews.ru/tech/20191017/422055062/obrazovanie-novye-predmety-ministr.html?mobile_return=no
        • Like
      • 119 replies
    • Памятник великому азербайджанскому поэту Насими в Баку покрыли лаком. Об этом сообщил известный телерадиоведущий Рахиб Азери, приложив соответствующие фотографии.

      Ранее подобной участи подвергался и памятник Мирза Фатали Ахундову. В обоих случаях это вызвало негодование общественности.
       
      «К сожалению, подобные случаи встречаются уже не в первый раз. Это неуважение к национальному культурному наследию Азербайджанской Республики. Это оскорбительный жест по отношению к своему городу и народу. Мы стали свидетелями ужасной выходки. «Спасибо» отдельным азербайджанским чиновникам…», - сказал  Media.Az  коренной бакинец, актер, режиссер, заслуженный артист Азербайджана Бахрам Багирзаде.
       
      Стоит напомнить, что распоряжением Президента Азербайджана Ильхама Алиева 2019 год объявлен «Годом Насими». 
      https://media.az/society/1067750620/eto-neuvazhenie-k-nacionalnomu-kulturnomu-naslediyu-azerbaydzhanskoy-respubliki-pamyatnik-nasimi-razukrasili/
        • Upvote
        • Thanks
        • Like
      • 133 replies
    • Хотелось бы услышать мнение форумчан по этому поводу, в виду того, что репортов приходит много, в правилах тоже есть об этом упоминание. Но юзеры не понимают, за что их наказали. Ведь они не собирались никого оскорбить.
       
      По сути это сокращение от "ереванский азербайджанец" и ничего оскорбительного это сокращение не несет. Ничьего достоинства не умаляет, в чем вина человека, если он родился в Ереване, но вынужден был или же по своей воле, переселился на родину? 
      Но многих это задевает.
       
      На "гразов" репортов практически нет. Т.е люди не оскорбляются в большинстве и воспринимают это как всего лишь геолокацию, откуда они родом.
      Опрос поможет разобраться, как воспринимает большинство это выражение. Соответственно, правила будем пересматривать, в зависимости от результатов.
       
      Всем Доброго Дня.
       
        • Upvote
        • Haha
        • Like
      • 484 replies
    • Вот такую вот фигню придумали в наших школах. Не знаю во всех или в некоторых, но директор и завуч предупреждают, чтобы девочки не носили более одной сережки в ухе. То есть если у кого-то есть дополнительные сережки их надо снимать. 
       
      То что дырки зарастают как летнее поле борщевиком, со скоростью чуть ли не за 1 день, никого не волнует. То есть родители должны тратить деньги, чтобы снова прокалывать уши, ребенок должен опять мучиться месяц ухаживать за новым проколом и т.д. и т.п.
       
      Это в смысле как-то несоответствует азербайджанскому менталитету если в ухе у девочки больше одной сережки? Мне кажется дети должны ходить в школу учиться и учителям следует больше обращать внимание на образование и успеваемость детей,а не на незначительные аксессуары. Может быть следует нашим написать доклад на тему влияние аксессуаров на успеваемость в школе или сегодня две сережки а завтра Родину продашь.
       
      Вопрос не в том сколько сережек должно быть в ушах у ребенка, и не в том нравится это кому то или нет, и не в том считает кто-то это приемлемым или нет, это личное дело каждого ребенка и его семьи, разрешать или нет. 
       
      Вопрос в том какого черта педагоги и директора школ и в общем образование занимаются любой хренью кроме как тем чем они должны непосредственно заниматься? В школах куда ходят ваши дети, тоже есть такие или подобные этим тупые правила? Минобру заняться больше нечем кроме как сережки считать в чужих ушах?
       
        • Upvote
        • Thanks
        • Like
      • 341 replies
    • Министерство образования запустило новую социальную кампанию против буллинга под хэштегом #MənimləDanış. Цель кампании - привлечь внимание родителей, руководителей школ и широкой общественности к данной проблеме.
       
      В видеоролике, подготовленном Министерством, показан яркий пример того, как безразличие со стороны окружающих, в том числе родителей, приводит к психологическим проблемам у детей. Министерство призывает широкую общественность  уделять  детям больше внимания, общаться с ними.
      Напомним, что 13 мая 2019 года министр образования Джейхун Байрамов утвердил «План действий по дополнительным мерам по созданию благоприятной среды обучения и развития в общеобразовательных учреждениях». Этот план предусматривает ряд задач по обеспечению здоровой духовной и психологической обстановки в общеобразовательных учреждениях,  а также по улучшению отношений между школой и семьей и защиты учащихся от любого физического и психологического насилия. 
       
      https://media.az/society/1067750370/ministerstvo-obrazovaniya-zapustilo-socialnuyu-kampaniyu-protiv-bullinga-video/
       
        • Downvote
        • Upvote
      • 51 replies
    • Летним субботним вечером Ляман Гулиева была вместе с ребенком в гостях.
      Выпив бокал вина, решила воспользоваться услугой «Трезвый водитель», чтобы вернуться домой на своей машине.
      По словам девушки, водитель с первого взгляда показался ей слишком нервным и раздраженным. Однако она решила не делать из мухи слона и не стала менять водителя.
        В дороге опасения оправдались – водитель ехал неспокойно, то резко притормаживая, то давая газу, без надобности менял полосы, хотя задачи доехать как можно быстрее перед ним не стояло.
      Не доехав до места назначения совсем немного, он «доигрался» – не успев вовремя затормозить перед стоявшей перед ним машиной на светофоре, он резко вывернул в сторону, сильно поцарапав боковую сторону стоявшего у дороги такси, и смог затормозить уже после светофора.
      Инцидент произошел на проспекте Гянджа (Ахмедлы) 13 июля. Известно о нем стало на днях в результате обращения пострадавшей в редакцию 1news.az.
      «Слава Богу, никто не пострадал. Но от всего этого шума ребенок проснулся, испугался, стал плакать… Успокаивая ребенка, мне пришлось выйти, чтобы разобраться, что произошло…» - рассказывает Ляман.  
      «Водитель стал уверять меня, что с тормозами на моей машине есть проблема, что они не работают. Хотя я была абсолютно уверена, что с тормозами все в порядке, так как только недавно сама была за рулем, и в целом, регулярно проверяю машину», - говорит девушка.
      Настаивая на неисправности тормозов, водитель все же настоял на том, чтобы довезти своих пассажиров до дома. Сам же обещал вернуться на место, чтобы договориться с владельцем протараненного такси. Как выяснилось позже, он этого не сделал, спокойно уехав с места происшествия.
        • Upvote
      • 187 replies
    • Столичные дорожные полицейские готовят учебное пособие для школьников, рассказывающее о культуре передвижения по транспортным путям.
      Главное управление государственной дорожной полиции города Баку (ГУГДПБ) разрабатывает учебное пособие для школьников касательно правил дорожного движения и культуры передвижения по улицам. Об этом Sputnik Азербайджан сообщил глава отдела по связям с общественностью ГУГДПБ Вагиф Асадов.
       
      В этом деле правоохранителям помогает коллектив Центра развития детей и подростков Баку номер один, а также частные образовательные курсы, указал он. При этом, по словам Асадова, первый образец учебного пособия даже оценил министр образования Джейхун Байрамов.
      В настоящее время книга находится на стадии доработки и предназначено это пособие для учащихся младших классов общеобразовательных школ.
      "Обеспечение дорожной безопасности на дорогах является самой первой нашей обязанностью. В этой сфере мы уделяем большое внимание пропаганде правил дорожного движения, а также профилактике происшествий. Уже 15 октября завершается месячник безопасности дорожного движения под названием "Внимание, дети!". Кроме того, проведены десятки встреч со школьниками в различных районах столицы", - заявил Асадов.
      Между тем, нужно отметить, что первый "черновой" образец учебника даже был представлен в рамках прошедшей тринадцатой Международной выставки "Образование" EduExpo.


      Читать далее: https://az.sputniknews.ru/life/20191015/422027383/dorozhnaja-policija-baku.html
      • 32 replies
    • Странные туалетные привычки Запада глазами остального мираПоделиться
      Для людей, живущих в странах Запада, такие вещи, как утренний душ, пользование туалетной бумагой и унитазом - нечто само собой разумеющееся. Но с точки зрения большей части остального мира такие привычки - это что-то странное. И не очень гигиеничное.
       
      Еще в 2010 году ученые из университета Британской Колумбии указывали на то, что исследования в области психологии имеют крупный недостаток: они основаны на данных, собранных исключительно в западном, образованном, промышленно развитом, богатом, демократическом - и очень странном - обществе.
       
      Авторы таких исследований почему-то полагают, что их выводы применимы к людям в любой точке планеты. Но, как обнаружили университетские ученые, члены западного общества на самом деле наименее представительны, если мы хотим сделать какие-то обобщения относительно всего человечества.
      С точки зрения остального мира они - странные. Во многом. Например, в том, о чем идет речь в сегодняшней статье (за которой последуют и другие).
       
      "Мы, арабы, когда отправляемся в путешествие, должны быть уверены в том, что с нами всегда три вещи - паспорт, толстая пачка наличных и портативное биде", - шутил египетский комик Басем Юсеф, выступая в июне в Британии. При этом он размахивал бутафорским шлангом с так называемым шаттафом (кран, управляемый нажатием пальца - Прим. переводчика) и удивлялся: "Я вот чего не пойму. Вы, ребята, живете в одной из самых развитых стран мира. Но когда дело касается вашей задницы - вы сильно отстаете".
       
      Многие согласятся с Юсефом. Свойственная жителям Запада привычка подтираться в туалете (вместо того, чтобы подмыться) - выглядит загадочной для тех, кто живет, например, в Индии или странах Ближнего Востока.
        • Confused
        • Haha
      • 55 replies
  • Recently Browsing   0 members, 0 guests

    No registered users viewing this page.

×
×
  • Create New...
Наши цены на рекламу