Jump to content

Archived

This topic is now archived and is closed to further replies.

Arciv

Крызы

Recommended Posts

Поселение на берегу реки Бел-белечай: Карабаг-Гапуть отс. Ибрагим-Гапуть №1236

Крызь - 2 мечетей и 1 медреса.

Сборник сведений о Кавказе Т.5 Тифлис 1879

Интересно, что связывает Карабах и Хапут?

Share this post


Link to post
Share on other sites

[22]

Имена провинциальные. Дагистан Нижняя.

Имена уездные и народам. Будух, деревня большая.

Ситуация. Выше Рустау к весту нужных гор.

Уезд. Все сии шесть деревень великие, токмо не с великими уездами, кроме Ханалук, которому еще две или три невеликия деревни подлежат, и того ради за уезд почесть можно. От норду и от весту сии места каменными горами укреплены, а от осту и от зюйду имеют оные около себе глубокий враги, которые из гор от снегов текущая вода промывает и делает; чрез оных врагов поделаны несколько мостов для проходу. А когда во время нужды сии мосты дагистанцы поломают, то к ним притти невозможно.

Языки. Лезгинской язык; притом жители и турецкой с татарским помешанной разумеют и употребляют, а особливо Будух, Алык и Капут.

Законы. Магуметаны, сунны.

Владельцы. Из сих шести деревень каждая своего старшину имеет, которые с обызами или духовными промежду их; ссоры разыскивают и судят, а оным далее послушны не бывают, ибо также всякой собою господином.

Состоят в подданстве и под властию. По разграничению земли все сии шесть деревень в турецкую границу и Шамахинскому дистрикту надлежат, токмо оные противятся как [81] туркам, так и хану шамахинскому, и отнюдь не хотят, чтоб их подданными числить, и трудно будет их к тому принудить, чего ради оные еще люди вольные.

Промысл. Промысл такой же имеют, как другие дагистанцы, которой состоит в воровстве и в грабеже, где оным что попадается, однакож больше тайно, нежели явно.

Доходы. Податей никому не дают и платить не будут, ибо оные люди вольные и в такой воле пребывать, никому поддаться не хотят, но и впредь не поддадутся.

Состояние. Сии шесть деревень, так же, как и другие дагистанцы, заедино стоят, имеют и с другими пятьми уездами крепкое приятство, токмо не могут во время потребных нужд с ними соединиться, ибо высокия горы Шак между ими лежат и соединению мешают. Понеже горы около сих шести деревень не так высоки и дороги к ним не так затруднительны, как к другим пяти уездам дагистанским.к тому же оные и не очень сильны, то может быть, что хан шамахинской помощию турецкою их под владение приведет. Хотя они также воры и грабежники, как другие дагистанцы, однакож принуждены от явного воровства удержаться, понеже оные несколько пашен в уезде Рустау имеют, которой под Российской империи состоит, куды оные зимним временем скотину и баранов своих на корм пригоняют, ибо для великих снегов в горах спасти не могут; и того ради оные своим воровством в уездах, к России надлежащих, вежливо поступают, дабы им не больше убытку, нежели прибыли, приключилося.

Примечание. Дагистан происходит от слова даг, то есть по турецкому и татарскому языку средняя, или не самая высокая, гора, а дагистанцы означает - между не самыми высокими горами живущие.

[23]

Имена провинциальные. Дагистан Нижняя.

Имена уездные и народам. Ханалук, уезд.

Ситуация. Выше Куба к весту между горами, от норду закрыто высокими горами Шак.

Уезд. [Дословно с 22-й.]

Языки. [Дословно с 22-й.]

Законы. Магуметаны, сунны.

Владельцы. [Дословно с 22-й.]

Состоят в подданстве и под властию. [Дословно с 22-й.]

Промысл. [Дословно с 22-й.]

Доходы. [Дословно с 22-й.]

Состояние. [Дословно с 22-й.]

Примечание. Дагистан происходит от слова дат, то есть по турецкому и татарскому языку средняя, или не самая высокая, гора, а дагистанцы означает - между не самыми высокими горами живущие. Таулистан происходит от слова тау, то есть по турецкому и татарскому языку высокая гора, и таулинцы означает - между высокими горами живущие. [82]

[24]

Имена провинциальные. Дагистан Нижняя.

Имена уездные и народам. Криз, деревня большая.

Ситуация. Подле Ханалук, между крепкими горами.

Уезд. [Дословно с 22-й.]

Языки. [Дословно с 22-й.]

Законы. Магуметаны, сунны.

Владельцы. [Дословно с 22-й.]

Состоят в подданстве и под властию. [Дословно с 22-й..

Промысл. [Дословно с 22-й.]

Доходы. [Дословно с 22-й.]

Состояние. [Дословно с 22-й.]

Примечание. [Дословно с 23-й.]

http://www.vostlit.i...ustav/text2.htm

Share this post


Link to post
Share on other sites

f1473f9ea614.jpg

bcfb08de7be2.jpg

Share this post


Link to post
Share on other sites

Шакалы всё рвут на части, а пастушья овчарка - собирает пытающиеся разбежаться куски стада вместе...

Вот и посуди сам, кто здесь шакалит, а я Овчарка, при пастухе, по имеи Истина.

Истина же в том, что самоопределяться можно вплоть до каждого аула, потом семьи, а потом уж ваш же грудной ребёнок потребует свои права!.. А в стороне будет стоят змей-искуситель, науськивать и жён ваших и дочерей - делитесь, ему будет проще вас проглотить!

Пришла пора объединятся, вспоминать общее, а не копаться в различиях, предстоят трудные времена.

Надеюсь, что поняли что-нибудь.

если уж так болит душа за единство за страны, можно было бы не пакостить, не оскорблять никого... smile.png

Share this post


Link to post
Share on other sites

Azərbaycan istiqlal tarixində Qrız etnosunun rolu

Hər bir xalqın formalaşması müəyyən tarixi şəraitdə və konkret ərazidə baş vermiş,inkişaf etmişdir.Bütün xalqlarda olduğu kimi Azəti türklərininformalaş- ması prosesində və sonrakı dövründə başqa dillərdə danışan müxtəlif etnoslar Onun tərkib hissəsinə çevrilmişdir.Quba rayonu ərazisində Şahdağ,Babadağ, Tufandağ ətəklərində yerləşən Qrız ,Buduq və Xınalıq kəndləri vəburada yaşayan Qrız ,Buduq ,Xınalıq etnik qruplarıda Azərbaycan xalqını tərkib hissəsi kimi uzun tarixi bir dövr keçmişdir. Konkret söhbət açdığımız Qrız etnosu da digər tayfalar kimi doğma odlar yurdunun həm acılı günleriniç həm də şərəfli tarixində böyük Azəri türk xalqı ilə birgə olmuşlar. Görkəmli akademik Z.Bünyadovun “Azərbaycan tarixi ” ( Bakı, Azərnəşr , 1994:səh.212 ) kitabında yuxarıda göstərdiyimiz məqamlar tarixi faktlarla sübut olunur . Müəllif yazır : “ Erkən orta əsrlərdə Azərbaycan ərazisində ... bir çox tayfalar yaşamışlar . Bunlar maskutll ,massaqet ,girdman ,mar, hun, ştrovan ,qrız (ciqb) və digər tayfalardan ibarət idi. Qeyd olunan tayfalardan qrız (ciqb) və bir çox başqa tayfalar Azərbaycanda baş verən siyasi hadisələrdə alban hökmdarlarının müttəfiqi kimi iştirak etmişdir ” . Z.Bünyadov qeyd edir ki ,qrızlar özlərini ciqb adlandırırdılar . Belə nəticəyə gəlmək olar ki , bu gün qrızlara igid qrızlı deyilməsi bununla bağlıdır . Çünki ciqb-ceqit türk sözünün bir variantıdır . Azərbaycanın şimalında orta əsrlər dövründə mövcud olmuş ən qüdrətli feodal dövləti olan Şirvanşahlar dövlətinin həm ,siyasi eyni zamanda mədəni həyatında fəal rol oynayan qrızlilarda az olmamışdır. Lakin çar rusiyasi və onun davamçısı olan sovet rus ordusunun qısqanc münasibəti nəticəsində tariximizin öyrənilməmiş məqamlarının qalması bir çox tarixi həqiqətlərin üzə çıxarılmasına mane olmuşdur. Xx əsrin 80-90-cı illərində aparılan tarixi tədqiqatlar zamanı əldə olunmuş nailiyyətlər bir çox faktlar üzə çıxarmışdır. Mövcud faktlar az olsa da bəhs etdiyimiz mövzu üzrə bir sıra mülahizələr yürütmək olar. Şirvanşahlar dövrünün ictimai-siyasi və mədəni həyatında tanınmış bir çox əsərlər müəllifi olan İbrahim Qrızı Qrız kəndində doğulub böyümüşdür. “yaqut Həməvi göstərir ki onlardan ən məşhuru Əl Qəzalinin (1059-1111) şagirdi İbrahim Qrızı idi” (İ.Zəkiyev “Şəfəq” qəzeti 15 yanvar N 1(7919)

13-cü əsrAzərbaycana monqolların dağıdıcı yürüşləri ilə xarakterik ol-

muşdur. Istilaçılara qarşı Azərbaycanın hər yerində müqavimət göstərilmiş,üsyanlar qaldırılmışdır . Bu ölümdirim savaşına qriz etnik qrupu da iştirak etmiş , tabeçilik göstərmədiklərinə görə hülaki hökümdarı Qazan xan bu tayfanı qılıncdan keçirilməsi əmrini versə də sonda istəyinə nail ola bilməmişdi . Məlum olduğu kimi 18-ci əsr Azərbaycan dövlətçilik tarixində müstəqil və yarımmüstəqil feodal dövlətləri olan xanlıqların çox böyük rolu olmuşdur . XIX əsrin başlanğıclnda çar Rusiyasinin Azərbaycanda həyata keçirdiyi zorakılıq siyasətinə qarşı ölkəmizin bütün bölgələrində mübarizə dalğası alovlanmışdır.Şimal-şərqi Aərbaycanda bu hərəkatın onündə dalğalara çəkilərək işğalçılara qarşı mübarizə aparan Şeyxəli xan hərbi gərargah kimi əlçatmaz Qriz kəndini seçmiş və təbii ki,müstəmləkəçilərə qarşı gedən döyüşlərdə onun ətrafında camı qədər vətənlərini,onun azadlığını sevən qrızlılar da az olmamışdır.

Məlum olduğu kimi XX əsrin əvəllərində başlanan Azərbaycan milli azadlıq hərəkatiı bütün şərqvə müsəlman dünyasında ilk Demokratrik Cümhuriyyət yaradılması ilə nəticələnmişdir.1918-ci il may ayının 28-də bütün bəşəri prinsipləri əsas tutaraq yaradılmış Azərbaycan xalq cümhuriyyətinin elan olunması XIX əsrdə itirilmiş milli dövlətçiliyi bərpa etdi . Bu əlamətdar hadisə vətənimizin hər yerində; o cümlədən Qrız kəndində də böyük sevinc və coşquya səbəb olmuşdur .1918-ci il dekabr ayının 7-də AXC –nin parlamentinin açılışı münasibəti ilə Qrız kəndindən təbrik teleqramı göndərilmişdir . Tarixçi-tədqiqatçı M.Rüstəmbəyli özünün “ Çarpışan quvvələr ”kitabında qeyd edir : “Qəzanın (Quba qəzası –N.S) Qrız kəndinin varlı adamları noyabrın 24-də bütün cammat adından parlamentə təbrik teleqramı göndərərək möhkəm dövlət hakimiyyətinin yaradılmasına ümid bəslədiklərini bildirirdilər ”(Bakı;Maarif ,1991-səh.90.) .Bu məlumat 1918 –ci il 7 dekabr 54 N-li “ Azərbaycan ” qəzetində də təsdiq olunur .Azərbaycan torpaqlarının müdafiəsi uğrunda başlanan Qarabağ müharibəsində də hər bir Azəri türkü; o cümlədən hər bir Azərbaycan vətəndaşı kimi qrızlılarda iyrənc erməni qəsbkarlarına qarşı müqəddəs mübarizəyə qalxdılar . Bu yolda qan töküb ölməyi özlərinə şərəf bildilər . Belə qeyrətli övladlardan biri də Qrız-Dəhnə kəndinin 19 yaşlı şəhidi Qəmbərov Habil Balasultan oğlududr. 1 iyul 1995 ci ildə “Quba” qəzeti (№25) yazır : “Habil yaralı halda iki düşmən tankını yandırır ... və özü də uğrunda vuruşduğu vətən torpağı üstündə şəhid olur ”. Şəhidlər Çobanov Eynulla Səfər oğlu ( Xaçmaz rayonu ,Gödəkli kəndi ) ,Gəncəliyev Kazım Əzizulla oğlu (Xaçmaz rayonu, Molla oba), Soltanov Vaqif Şahdəmir oglu (Sumqayıt şəhəri) və başqaları Qarabağ müharibəsində həlak olan minlərlə vətən oğullarındandırlar.

18 avqust 1992-ci ildə “Mübarizə” qəzetində hazırda Xaçmaz rayonu Həbibkəndində yaşayan Qarabağ veteranı İlqar Şahvələdov haqqında “Vətən oğlu” məqaləsində “mahir minamyatçonun” döyüş yolundan bəhs olunur. Bizimlə söhbətində üç uüaq atası İlqar hər an torpaqlarımızın azadlığı uğrunda döyüşə hazır olduqunu bildirdi.

Bu gün Azərbaycanın 20% torpaqları mənfur düşmənin tapdaqı altındadır. Ana vətənin torpağında gəzən, onun sərvətlərindən istifadə edən, suyundan içən, havasından udan hər kəsin bir amalı var-torpaqları düşməndən azad etmək. Bu yolda hər bir türk oğlu kimi qrızlılar da vətən üçün düşməndən canından keçməyə hazırdılar.

Nəzər SULTANLI

Share this post


Link to post
Share on other sites

Наконец появилась дорого связывающая село с остальным миром. На фотографиях старая и новая дорога

Share this post


Link to post
Share on other sites

[media]http://www.youtube.com/watch?v=HqQ-lmu9-Es[/media]

bu İdris Heydərlinin başına deyəsən at təpib. Qrızlara türk deyir!!! facepalm.gif  Belə qərəzli ve tamamilə qeyri-elmi bəyanatlarla biz ancaq özümüzü güldürürük və düşmən qazaniriq.

Share this post


Link to post
Share on other sites

bu İdris Heydərlinin başına deyəsən at təpib. Qrızlara türk deyir!!! <img data-cke-saved-src="http://static.dispute.az//public/style_emoticons/default/facepalm.gif" src="http://static.dispute.az//public/style_emoticons/default/facepalm.gif" title=":<img data-cke-saved-src=" http:="" static.dispute.az="" public="" style_emoticons="" default="" facepalm.gif"="" class="bbc_emoticon"> alt="facepalm.gif">  Belə qərəzli ve tamamilə qeyri-elmi bəyanatlarla biz ancaq özümüzü güldürürük və düşmən qazaniriq.

+1

bashdan turk deyir sonra yehudi axirda deyir zarafat eliyirdim))))

bashina at tepenlerin sayi bir deyil iki deyil... Goturey ele menim bacim oglu makintoju vikipediyada cekli niki ile yazan menim yerlimi, oz dediyine gore elmler akademiyasinda ishliyir ve elmi derecesi var her yerde shahdaglilarin qedim turk tayfalari oldugunu deyir ve subut elemeye calishirbuba.gif

Facebook accountuvuz var?girin yuxarida meqalesi yazilan eslen qirizli nezer sultanlinin oglu orxan sultanlinin sehfesine ve gorun esl turk oglu nece olur, gozuvuze su verin...

Buduglar oz xalqinin adini qedim turk dilinden tercume edir, xinaliqlar ise umumiyetle oz koklerinden el cekib qedim turk xalqi olublar forumda yazan yapon nikli user bunun bariz numunesidir. bunlarin ichinde ele toya gedesi bizik)

Bezileri oz koklerini unudub neinki azerbaycanlashib hetta turkleshmeye de imkan tapiblartokulen.gif

Shahdaglilarin turklere olan mehebbeti ve turkofilliye gec tez bu milletlerin olumu neticelenecek...

Share this post


Link to post
Share on other sites

1. bashdan turk deyir sonra yehudi axirda deyir zarafat eliyirdim))))

 

2. bashina at tepenlerin sayi bir deyil iki deyil... Goturey ele menim bacim oglu makintoju vikipediyada cekli niki ile yazan menim yerlimi, oz dediyine gore elmler akademiyasinda ishliyir ve elmi derecesi var her yerde shahdaglilarin qedim turk tayfalari oldugunu deyir ve subut elemeye calishirbuba.gif

Facebook accountuvuz var?girin yuxarida meqalesi yazilan eslen qirizli nezer sultanlinin oglu orxan sultanlinin sehfesine ve gorun esl turk oglu nece olur, gozuvuze su verin...

Buduglar oz xalqinin adini qedim turk dilinden tercume edir, xinaliqlar ise umumiyetle oz koklerinden el cekib qedim turk xalqi olublar forumda yazan yapon nikli user bunun bariz numunesidir. bunlarin ichinde ele toya gedesi bizik)

 

3. Bezileri oz koklerini unudub neinki azerbaycanlashib hetta turkleshmeye de imkan tapiblartokulen.gif

 

4. Shahdaglilarin turklere olan mehebbeti ve turkofilliye gec tez bu milletlerin olumu neticelenecek...

1. Sizin içinizdən kiminsə özünü türk hesab etməsi məni çoxda narahat etmir. Əsas odur ki, bizimkilərdən (türklərdən) kimsə belə səhvlərə yol verməsin. Bir türk tərəfindən açıq-aşkar qeyri-türkdilli etnosun türk kimi qələmə verilməsi həm elmə-zidd, həm də türklərə və türkçülüyə xələl gətirən addımdır. Onsuz da, düşmənlərimiz adımıza yetərincə şunqur qoşublar.

 

2. Şahdağ xalqlarının ayrı-ayrı nümayəndərinin özlərində türk kökü axtarması nə qədər mənə bir türk kimi xoş olsada, etiraf olunmalıdır ki, bu tamamilə yanlış istiqamətdi. Türklərin və şahdağlıların vəhdətini olmayan eyni köklə yox, mövcüd olan bənzərliklərlə vurğulamaq lazımdı.

Yuxarıda qoyulan qırız və haputlar haqqında videolara baxdıqdan sonra məcburam etiraf edim ki, qonşu  mövzuda Ağqoyunlu-Türkü düz imiş. Hər halda şahdağlılar barədə. Türklərlə şahdağlıları fərqləndırən əsasən dildi, birdə şahdağlıların daha ağbəniz olması. Qırızlı ağsaqqalın Əsli-Kərəm aşıq dastanından sinə-dəftər deməsindən sonra bunu anladım. Yəqin ki, Azərbaycanda kürdlərdən sonra məhz türklərlə bu qədər qaynayıb-qaynaşan ikinci millət şahdağlılardı. Folklorumuz, geyim-gecimimiz, adət-ənənlərimiz demək olarki birdi.

 

3. Azərbaycanlaşmaq = Türkləşmək. Kim nə deyir desin, bu belədi. Nə qədər ki, Azərbaycanda ən azı 1000 ildi burada yaşayan oğuz türklərinin dili ümumxalq dili olaraq qalacaq, bu belədə olacaq. Əgər azərbaycanlaşmısınsa, azərbaycan dilini ana dili hesab edirsinsə, bu dildə düşünürsünsə, deməli türkləşmisən.

Türkləşmədən isə əsl türk olmağa bir mərhələ qalır. Bu mərhələ - özünü sidq ürəkdən türk saymaq, türk amallarına qulluq etmək və başqa türkdilli xalqları, ələlxüsus oğuz türklərini qardaş saymaqdır. Elə ki, bu mərhələ keçildi, əcdadlarının vaxtilə başqa dildə danışmasına baxmayaraq, türkləşmış bir şəxs tam əminliklə özünü türk adlandıra bilər və türk kimi qəbul olunmalıdır da. Analoji proseslər tək bizdə deyil, başqa millətlərdə də əsrlər boyu olub, var və olacaqdır da.

Ona görə, azərbaycanlaşan (türkləşən) və türkçülüyə meylli şəxslərin, o cümlədən 2-ci bənddə qeyd olunan şəxslərin, türk kimliyinə keçməsi daha məntiqə uyğundur. Lakin, tarixi və etnoqrafik həqiqətləri təhrif etməyə lüzum yoxdur.

 

4. Razıyam ki, gec-tez şahdağlıların ayrı bir etnos kimi varlığı, ana dilini sonuncu bilən şəxsin vəfatı ilə, sona çatacaqdır. Amma türkofilliyə görə deyil, təbii zəruriyyətlərə görə baş verəcəkdir. Belə xırda etnosları saxlasa izolyasiya saxlayar. Amma indiki zamanda, sivilizasiya komfortunu tərki-dünya həyata dəyışən hələ varsada, bu çox çəkməyəcək. Ya sivilizasiya dağlara qalxacaq, ya onlar dağdan düzənə enəcək. İkinicisidə ki, nə qədər dövlətlər azsaylı xalqların inkişafının qeydinə qalsada, onlara ana dilini qorumaqda kömək etsədə, azsaylı xalqların dilində bilik və informasiya qıtlığını aradan qaldırmaq mümkün olmayacaq. Və tədricən insanlar daha çox bilik əldə biləcəyi və bu yolla daha çox nailiyyətlər qazana biləcəyi dilə keçəcək.

Təəsüflər olsun ki, Azərbaycanda hal-hazırki idarəçilik sistemi davam etsə, təhsildə, elmdə və mədəni həyatda bu bərbad durum davam etsə, eyni aqibət elə Azəri türkcəsini də gözləyir. Millət ya ruslaşacaq ya da ingilisləşəcək, irandakılar isə farslaşacaq. Ən optimal, ən yaxşı halda millət Azərbaycan türkcəsindən İstanbul türkcəsinə keçəcək.

Amma hər halda, mənim əqidəmcə, biz türklərin məqsədi başqa irili-xırdalı etnosların kütləvi şəkildə türkləşməsinə rəvac verilməsi olmamalıdır. Bu bizim böyüklüyümüzə yaraşmır. Nə qədər ki, gec deyil, öz dillərini bilən bilən şəxslər qalıbsa bu dillərin qorunması ve etnosların yaşamasına əlimizdən gələn şəraiti yaratmalıyıq. Sonra təmiz vicdanla deyə bilək ki, əlimizdən gələni əsirgəmədik. Əlbəttə, türklər və türkçülər hakimiyyətə gələ bilsə. )

Share this post


Link to post
Share on other sites

Men onlara ona gore misal cekdim ki, fikirleshisiz belke de siz de onlar kimi diger bir milletin manqurtlashmish bir numayendesisiz?Duzun desem men hech savadli bir turkcu gormemishim turkculuy ve elm-savad bir birine eks sheylerdi menim fikrimce.

Oxsharlig elbette ki coxdu lakin duzen erazinin camahati ile dag camahatin bir elemiyin.

Azerbaycanlashmaq ve turkleshmek tamam ayri-ayri sheylerde ve ayri-ayri tarixi dovrlerde gedib. Azerbaycanlashma beyenmediyiviz SSSR dovrunde 70 il gedib. Turkleshme ise son 20 ilde gedir.

Bizi basdirmaga telesmiyin, sizden qabag o qeder calishanlar olub ki. Meselen hemin sovetler 1959 ci ilde shahdaglilari olu kimi qebul etdiler. Hani bu gun o sovet imperiyasi?Amma gorduyuvuz kimi biz o biri dunyadan xortduyub qayitmishig)))Kimin axri ne olacag o hech bilinmezwink.png

Duzdur veziyyet cox pisdi, amma qirizlar shahdaglilarin icinde en az assimlisiyaya meruz qalan xalqdi, hemde son zamanlar qrizlarin arasinda oyanish var. Inshallah o oyanish da tarixin gedishatini dayandirmaga bes eliyer.

Share this post


Link to post
Share on other sites

+1

bashdan turk deyir sonra yehudi axirda deyir zarafat eliyirdim))))

bashina at tepenlerin sayi bir deyil iki deyil... Goturey ele menim bacim oglu makintoju vikipediyada cekli niki ile yazan menim yerlimi, oz dediyine gore elmler akademiyasinda ishliyir ve elmi derecesi var her yerde shahdaglilarin qedim turk tayfalari oldugunu deyir ve subut elemeye calishirbuba.gif

Facebook accountuvuz var?girin yuxarida meqalesi yazilan eslen qirizli nezer sultanlinin oglu orxan sultanlinin sehfesine ve gorun esl turk oglu nece olur, gozuvuze su verin...

Buduglar oz xalqinin adini qedim turk dilinden tercume edir, xinaliqlar ise umumiyetle oz koklerinden el cekib qedim turk xalqi olublar forumda yazan yapon nikli user bunun bariz numunesidir. bunlarin ichinde ele toya gedesi bizik)

Bezileri oz koklerini unudub neinki azerbaycanlashib hetta turkleshmeye de imkan tapiblartokulen.gif

Shahdaglilarin turklere olan mehebbeti ve turkofilliye gec tez bu milletlerin olumu neticelenecek...

Это явление уже неоднократно описывалось, самые яростные русские фашисты и панслависты, по происхождению евреи. Здесь же, уверяю, копнуть родословную всех этих болтунов, выяснится, что вполне отчетливо видны талышские, курдские и пр. родословные. 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Кавказоязычных неправильно называть кавказоязычными. Правильно их называть урартуязычными. Предки урартуязычных, представители условной языковой сино-кавказской семьи создали Урарту. Кавказцы родственники тибетцев и китайцев. Путь их до территории современной Турции был очень долгий. Они соперничали с тюркоязычной Манной и семитоязычной Ассирией, пока их повергли киммеры. Кто такие киммеры? Тюрки! Племя Кемерлу, до сих пор сохранившиеся родовые подразделения азербайджанских Гямярли. Это Турция и Армения, где они жили и упоминались в источниках. Киммеры, саки протащили будущих кавказоязычных до Кавказа. Вот почему в тюркском албанском союзе, находились кавказоязычные. Естественно и предки крызов. Здесь они могли появится только на нижнем пределе 7 век до нашей эры, то есть во время движения тюркоязычных саков и киммеров.

 

Маг

Share this post


Link to post
Share on other sites

1. Men onlara ona gore misal cekdim ki, fikirleshisiz belke de siz de onlar kimi diger bir milletin manqurtlashmish bir numayendesisiz?

2. Duzun desem men hech savadli bir turkcu gormemishim turkculuy ve elm-savad bir birine eks sheylerdi menim fikrimce.

3. Oxsharlig elbette ki coxdu lakin duzen erazinin camahati ile dag camahatin bir elemiyin.

4. Azerbaycanlashmaq ve turkleshmek tamam ayri-ayri sheylerde ve ayri-ayri tarixi dovrlerde gedib. Azerbaycanlashma beyenmediyiviz SSSR dovrunde 70 il gedib. Turkleshme ise son 20 ilde gedir.

5. Bizi basdirmaga telesmiyin, sizden qabag o qeder calishanlar olub ki. Meselen hemin sovetler 1959 ci ilde shahdaglilari olu kimi qebul etdiler. Hani bu gun o sovet imperiyasi?Amma gorduyuvuz kimi biz o biri dunyadan xortduyub qayitmishig)))Kimin axri ne olacag o hech bilinmezwink.png

Duzdur veziyyet cox pisdi, amma qirizlar shahdaglilarin icinde en az assimlisiyaya meruz qalan xalqdi, hemde son zamanlar qrizlarin arasinda oyanish var. Inshallah o oyanish da tarixin gedishatini dayandirmaga bes eliyer.

1. Siz deyəndə kimi nəzərdə tutursan? Şəxsən məni və ya bütün türkləri? Əgər, məni deyirsənsə, heç fikirləşməyimə də dəyməz. Türkün xasıyam, 100 yox 1000 %.

Ümumən türklərdə isə, hər bir millət kimi, tarix boyu başqa xalqlardan bizə qatılanlar olub. Burda nə var ki? Özün qonşu Xursan mövzüsunda yazırsan ki, qrızlaşan tatlar, çeçenlər olub. Elecədə bizdə, türklərdə əsrlər boyu başqa xalqlardan qatılımlar olub. Bu proses qırız millətini qeyri-dağıstan milləti etmədiyi kimi, azərbaycan türklərini də qeyri-türk etmir. Yoxsa əksini iddia edəcəksən?

O qardaşlar isə manqurt yox, Azərbaycanı sevən, torpağını sevən, türkləri sevən və türk adına layiq qardaşlardı, elmi səhv fikirləri olsada.

2. Hamını başdan ayağa bir arşınla ölçmək özü bisavadlığın ilk əlamətidi. Nə rusca, nə azərbaycanca səhvsiz yaza bilməyən adamın başqalarının savad-elm səviyyəsi haqqında mühakimə yürütməsi də gülüncdür.

3. Mən məhz İdrisin Qırızın əlçatmaz dağ kəndindən olan reportajına baxandan sonra o fikrə gəldim ki, qırızlarla türklər arasında mədəniyyət və adət-ənənə oxşarlıqları çoxdu. Çünki, əsl türk sənəti olan aşıq musiqisinin o dağlara gedib çıxmasını gördüm. Ordakı ağsaqqalların ifadəsinə görə qırızlarda yeganə musiqi sənət növü türk aşıq sənəti olub. Əgər o əlçatmaz dağlara türk mədəniyyəti belə gedib çıxıbsa, təsəvvür edırəm düzənlərə köç etmış qırızlarla bizim aramızda bu oxşarlıqlar hansı dərəcədə yaxındı.

4. Sovet dövründən əvvəl, rus istilasından sonra isə, tatarlaşma dedib, hə? görəsən 19-cu əsrdən əvvəl bu prosesin adı nə olub?

5. Mən heç kimi basdırmıram. Hələ ki, şükür Allaha, qırız dili sağdı və onu yaşadanlar var. Və bizim dövlətdə bu dilin yaşaması üçün əlindən gələni etməlidir. Amma, mən uzun müddətli perspektiv görmürəm. Hal-hazırda dünyada  mövcüd olan 7000 yaxın dildən bu gedışlə 200-300 il sonra 5 % qala-qalmaya. Xırda etnosların daha böyük etnoslara qatılması qarşısı alımaz prosesdi. Və burda hər bir kiçik etnoslar qərar verməlidi, kimlərə assimilyasiya olacaqlar.

Sənin yerinə olsam, o "oyanmış" qırızları da götürüb, köçərdim Dağıstana və əvvəlcə mənşəcə ən yaxın olan ləzgilərin içində assimilyasiya olub, sonra da onlarla birgə rusdilli ümumdağıstan millətində assimilıyasiya olardım.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Интересно было бы узнать сколько сейчас проживает потомков крызов, переселевших в другие районы.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Интересно было бы узнать сколько сейчас проживает потомков крызов, переселевших в другие районы.

смотря кого считать за крызца? Человек чьи предки были крызцами но который забыл свой род и стал "азербайджанцем" тоже крызец?

В Хачмазе их несколько тысяч, в Губе больше тысячи. Несколько сотен в Исмаиллы и в Кабале. а так же в Сумгаите и Баку. Десятки в Шеки, Гусаре, Шамахы, Агсу и др. равнинных районах. Думаю сумма 10-15 000 профессора Хыдырова более чем реальна.

А если считать за крызцев чьи предки были родом из Крыза то численность будет намного больше.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Я думаю, что в Габале их будет явно больше чем несколько сотен. У нас в Габале в 19 в. были кочевья Гапутлы и Хризлы (Грызлы), крызы жили в с. Меликли, Силейли, Машанлы и т.д.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Я думаю, что в Габале их будет явно больше чем несколько сотен. У нас в Габале в 19 в. были кочевья Гапутлы и Хризлы (Грызлы), крызы жили в с. Меликли, Силейли, Машанлы и т.д.

А что сколько будет население трех сел? Это оставшиеся селы кроме них было много сел которые опустели, объединились с другими(коллективизация) и пр.

Share this post


Link to post
Share on other sites

 

кстати что вы думаете о могилах в начале фильма(0:24)?

 

[media]http://www.youtube.com/watch?v=ZUvUry1_1D0&feature=youtu.be&noredirect=1[/media]

 

 

Share this post


Link to post
Share on other sites
Да нет, сел было больше трех, а плюс еще немало было грызов, переселившихся в села Габалы в советское время. К тому же сейчас население Меликли - 560 ч., Силейли - 256 ч. Население уже двух этих сел составляет 816 ч., а село Машанлы перестало существовать в 1918-1920 г.г. и его население бежало в другие села

Share this post


Link to post
Share on other sites

Крыз, предлагаю Вам пройти тест на Y-ДНК. Это абсолютно безболезненная процедура. Ваше мнение?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Крыз, предлагаю Вам пройти тест на Y-ДНК. Это абсолютно безболезненная процедура. Ваше мнение?

Я не против. Сколько это стоить?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Самый простой тест (гаплогруппа и 12 маркёров) стоят 56 долларов. Оплата осуществляется при помощи карточки. Есть результат выходца из с. Хиналуг, ждём результатов удинам. Ваш результат также будет ценным. 

 

P. S. Если Вы в Баку/Сумгаите, то могли бы встретиться.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Самый простой тест (гаплогруппа и 12 маркёров) стоят 56 долларов. Оплата осуществляется при помощи карточки. Есть результат выходца из с. Хиналуг, ждём результатов удинам. Ваш результат также будет ценным. 

 

P. S. Если Вы в Баку/Сумгаите, то могли бы встретиться.

ок. Я согласен. мне нужно только открыть карту. а когда можно пройти?

Share this post


Link to post
Share on other sites

После поступления заказа набор для теста в течение 2-3 недель приходит к Вам. Вы делаете соскоб и отправляете его обратно. 

Share this post


Link to post
Share on other sites

какова численность крызов?

 

хороший вопрос, но официальная  статистика обходит такого типа вопросы

кстати, грызы народ воинственный, в крови искупали немало народов в предгорьях Шахдага.

Викинги Кавказа! appl.gif

а хыналыгцы всё же потомки гуннов. я в этом больше не сомневаюсь. осели когда то, и навсегда

Share this post


Link to post
Share on other sites

 

 хыналыгцы всё же потомки гуннов. я в этом больше не сомневаюсь. осели когда то, и навсегда

 

 

Интересно, откуда такие сведения?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Интересно, откуда такие сведения?

Салам Фаррух.

 

У нас очень много "фалчы", или как теперь модно говорить "экстрасенсы" )) 

Можно просто поспать и рассказать свой сон кому нибудь, а лучше пророку Юсифу.

Share this post


Link to post
Share on other sites

1) Азербайджанский флаг на бек дахар

2) Первоклассники школы с. Крыз

3) Школа села Крыз

 

фотографии .Нязяря Султанлы

Share this post


Link to post
Share on other sites

О кочевье Гапутлы, кочевавшем на территории Арешского уезда

[attachment=3375986:img121.jpg]

Источник - Арасханянц А.Н. Экономический быт государственных крестьян Арешского уезда Елисаветпольской губернии. Тифлис, 1887 г.

 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Гапутлинские кочевья в Шемахинском и Нухинском уезде на 1856 г.

[attachment=3464927:Безымянный.png]

[attachment=3464931:Безымянный 1.png]

[attachment=3464934:Безымянный 2.png]

 

Источник: Кавказский календарь на 1856 г.

 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Гапутлинские кочевья в Шемахинском и Нухинском уезде на 1856 г.

attachicon.gifБезымянный.png

attachicon.gifБезымянный 1.png

attachicon.gifБезымянный 2.png

 

Источник: Кавказский календарь на 1856 г.

Minnətdaram, bu Şıx(şıxlı) nə deməkdir ve niye bu haputlulara çox şamil olunur bu söz?

Share this post


Link to post
Share on other sites

продолжение

Share this post


Link to post
Share on other sites

Şahmurad Qrızlı. "Qrız və qrızlılar"

 

Əvvəllər Şahdağ хalqlarının toy-düyünləri zamanı ənənəvi хalq oyunları və cıdır yarışlarının keçirilməsi bu xalqların əsas хüsusiyyətlərindən biridir. Bununla əlaqədar qrızlıların dadlı, duzlu, məzəli və mənalarla dolu ənənəvi toylarından bəzi məqamları хatırlamaq kifayət edərdi. Qrızlıların toylarında хüsusi adətləri — atçapma, pəhləvan güləşdirmək, turna-turna, nişan vurmaq oyunu vardır.
Atçapma və güləş. Camaat süfrədən durandan sonra bir tərəfdən yarış atları əvvəldən təyin olunmuş mənzil başına yollanır, digər tərəfdən isə münasib bir yerdə pəhləvanlar üçün meydan qurular, meydançanın ortasına da qalib gələn pəhləvan üçün хalça-хələt qoyulardı. Qalib meydandan çıхanda hədiyyəsini, хonçasını alıb çıхardı. Qrızlıların pəhləvanları Hacıəhmədobalı Ziyad Vəzir oğlu, Mollaobalı Ağamurad Şahmurad oğlu, bir də Çimili Əsbəndli bu gün də хatirələrdə yaşayır. Qrızlıların toylarında daha çoх qələbə çalan atlar Çinartalalı Bədəlin "Ağ atı", Nağıobalı Babanın "Ağ atı", Palçıqobalı Əhmədin "Kürəni" olardı. Əhmədin "Kürəni" 101 yarışda iştirak etmiş, 104 gön hədiyyə almışdır. "Kürən" mənzil başına çatan kimi, çalğıçıların qabağına gəlib qabaq ayaqlarını yerə döyər, başını yuхarı tutub ağzını açardı. Bu zaman atın alnına çiy yumurta çırpar, başqa bir yumurtanı isə ağzına atardılar. Bir nəfər də toyda kəsilmiş malın gönünü onun üstünə atardı. At yumurtanı çeynəyib yeyərdi. Kürənin qəribə хasiyyəti də var idi. Verilən mükafat mal gönü deyil, qoyun dərisi olsaydı qəbul etməzdi və haqqını almamış meydandan çıхmazdı.
Turna. Bir kətan dəsmalı isladıb sıхır, sonra burağaclayıb iki qatlayıb tovlayırdılar. Bir ucuna təхminən iki metr uzunluğunda ip bağlayıb "Turna" hazırlayırdılar. Toyхanada oyun havaları qurtarandan sonra qara zurnada "Cəngi" havası çalınır və "Turna"nı hazırayan meydana girib istədiyi bir nəfəri dəvət edərdi. Dəvət olunan adam toyхananın ortasına sərilmiş palaz üstündə diz çöküb oturar və əlini qabağa uzadardı. Əlində "Turna" olan oyunçu "Turna"nı tovlayıb açılmış ələ vurardı.
"Turna"nı həmin adama verib meydandan çıхardı. "Turna"nı alan adam eyni prosesi təkrar edərdi. "Turna"dan sonra aşıq məclisi başlanırdı. Nağıllar söylənir, şabaşlar verilərdi.
Nişan vurmaq. Elə ki, qız qapısına gəldilər, qız evinin həyətində ipdən asılmış yumurtanı vurmaq yarışı başlanardı. Gülləsi ipə dəyən adama daha zəngin хonça verərdilər.
Beləcə, unudulmaz toylar keçirilərdi.

 

 

http://az.trend.az/news/society/2206502.html

 

 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Интересно было бы узнать сколько сейчас проживает потомков крызов, переселевших в другие районы.

 

Я грыз, Гарахан оба-дан.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Sumerkurt 10 days ban
MasterClasss 30 days ban

Share this post


Link to post
Share on other sites

Я грыз, Гарахан оба-дан.

добро пожаловать :) нас тут уже 7 человек, целое боевое отделение :)

Share this post


Link to post
Share on other sites

добро пожаловать :) нас тут уже 7 человек, целое боевое отделение :)

 

Здравия желаю, 

 

Ищу литературу, был в библиотеке, но это не выход.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Здравия желаю,

Ищу литературу, был в библиотеке, но это не выход.

Это очень радует. В библиотеке только одна книга - Сулейманова.
Литература:
1)Можно связаться с сыном В.Хыдырова Назимом который работает в русской кафедре БГУ. Работы его отца и его библиотека у него должны быть. Это в Баку.
2)В Хачмазе. Мадионов и Ряшидов. У Ряшидова есть своя книга, и Мядинов который тоже собирает информацию о крызах.

Share this post


Link to post
Share on other sites

а есть какая -либо литература на каком-либо из диалектов? какой из диалектов превалирует? Молодежь общается на родном языке?  

Share this post


Link to post
Share on other sites

а есть какая -либо литература на каком-либо из диалектов? какой из диалектов превалирует? Молодежь общается на родном языке?

yoxdu. esas kendin dialekti. demke olar ki yox. ancaq bashqalari basha dushmesin deye herden, meselen tatlar kimi. ayri ayri kendlerde veziyyet bashqa curdu, bezi kendlerde helede danishilir.

Share this post


Link to post
Share on other sites

yoxdu. esas kendin dialekti. demke olar ki yox. ancaq bashqalari basha dushmesin deye herden, meselen tatlar kimi. ayri ayri kendlerde veziyyet bashqa curdu, bezi kendlerde helede danishilir.

Mən bu Qafqaz -İberiya dil  qrupunun başqa dil üzrə mütəxəssisəm amma məni birincili leksika, ümumiyyətlə bu dillə bağlı hər şey maraqlandırır. Bizim EA bu istiqamətdə elmi işlər və yaxud sosioloju sorğu ya etnoqrafiya öyrənilməsi aparılıbmı?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Это очень радует. В библиотеке только одна книга - Сулейманова.
Литература:
1)Можно связаться с сыном В.Хыдырова Назимом который работает в русской кафедре БГУ. Работы его отца и его библиотека у него должны быть. Это в Баку.
2)В Хачмазе. Мадионов и Ряшидов. У Ряшидова есть своя книга, и Мядинов который тоже собирает информацию о крызах.

Интересно. вам надо собирать все возможное , любые материалы ценны для сохранения культуры , будь то национальный обряд или рецепт и процесс изготовления национального блюда . Фотографии , пословицы, поговорки и все такое 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Mən bu Qafqaz -İberiya dil  qrupunun başqa dil üzrə mütəxəssisəm amma məni birincili leksika, ümumiyyətlə bu dillə bağlı hər şey maraqlandırır. Bizim EA bu istiqamətdə elmi işlər və yaxud sosioloju sorğu ya etnoqrafiya öyrənilməsi aparılıbmı?

AMEA vaxtini hele bosh bosh sheylere xerclemir :)

Share this post


Link to post
Share on other sites

Интересно. вам надо собирать все возможное , любые материалы ценны для сохранения культуры , будь то национальный обряд или рецепт и процесс изготовления национального блюда . Фотографии , пословицы, поговорки и все такое

cox yazig ki dovletden umud uzulub, ancag tek tuk shexsin umudine qalib.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Siz bashlsmalisiniz.yoxsa hàr shey itib geder

Sent from my LT29i using Disput.Az mobile app

Share this post


Link to post
Share on other sites

Siz bashlsmalisiniz.yoxsa hàr shey itib geder
Sent from my LT29i using Disput.Az mobile app

ele olmaga eledi, bir ammasi var ki qrizlar tersdi) en boyuk arzum elifbani yaratmagdi. gorek axiri nolur.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Ooo ela:-) ugur arzu edirem. Sizde neche sait nece samit var?

Sent from my LT29i using Disput.Az mobile app

Share this post


Link to post
Share on other sites
sehv elemiremse 45 olmalidi. 36 ve 9. amma deqiq yadimda deyil)

Share this post


Link to post
Share on other sites
Это просто замечательно. Но вам мой совет когда бываете там больше фотографируйте и начните собирать для начала поговорки пословицы. Их потом издать будет легче

Sent from my LT29i using Disput.Az mobile app

Share this post


Link to post
Share on other sites

Это просто замечательно. Но вам мой совет когда бываете там больше фотографируйте и начните собирать для начала поговорки пословицы. Их потом издать будет легче
Sent from my LT29i using Disput.Az mobile app

cox sagol)

Share this post


Link to post
Share on other sites

Это очень радует. В библиотеке только одна книга - Сулейманова.
Литература:
1)Можно связаться с сыном В.Хыдырова Назимом который работает в русской кафедре БГУ. Работы его отца и его библиотека у него должны быть. Это в Баку.
2)В Хачмазе. Мадионов и Ряшидов. У Ряшидова есть своя книга, и Мядинов который тоже собирает информацию о крызах.

 

 

этот назим хидиров позор для крызского народа, 

бросил жену с сыном когда тот маленьким был, женился на какой-то шалаве, о тех и не вспоминает

в бгу берет взятки, в общем харамчы подлюга

Share this post


Link to post
Share on other sites

этот назим хидиров позор для крызского народа, 
бросил жену с сыном когда тот маленьким был, женился на какой-то шалаве, о тех и не вспоминает
в бгу берет взятки, в общем харамчы подлюга

не знаком. йалан дейирем. интесно хотя бы книги отца сохранил?

Share this post


Link to post
Share on other sites

не знаком. йалан дейирем. интесно хотя бы книги отца сохранил?

 

можете связаться проверить, хотя я бы не стал, гнилой человек

Share this post


Link to post
Share on other sites

можете связаться проверить, хотя я бы не стал, гнилой человек

понятно. а номера случайно вы не знаете?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Это очень радует. В библиотеке только одна книга - Сулейманова.
Литература:
1)Можно связаться с сыном В.Хыдырова Назимом который работает в русской кафедре БГУ. Работы его отца и его библиотека у него должны быть. Это в Баку.
2)В Хачмазе. Мадионов и Ряшидов. У Ряшидова есть своя книга, и Мядинов который тоже собирает информацию о крызах.

 

Mən düşəcəm bu söhbətin dalınca

Share this post


Link to post
Share on other sites

cox yazig ki dovletden umud uzulub, ancag tek tuk shexsin umudine qalib.

 

Ümidivi üzmə, yaxşı olacaq.Bu barədə bir neçə fikir var məndə.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ümidivi üzmə, yaxşı olacaq.Bu barədə bir neçə fikir var məndə.

 

 

Mən düşəcəm bu söhbətin dalınca

İnşallah, mənim bu işə marağım böyükdü, lakin bu dəqiqə problemlərim həddindən artığ çoxdu.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ищу полную статью в более хорошем качестве.

Share this post


Link to post
Share on other sites

×